तिहारको रौनक, मिठाई र विभिन्न परिकारको स्वादमा रमाउँदा स्वास्थ्यलाई बेवास्ता नगर्न चिकित्सकहरूले सुझाव दिएका छन्। चाडपर्वमा खानपान र दैनिक जीवनशैलीमा सामान्य सावधानी अपनाउन सके तिहारलाई रमाइलो मात्र होइन, स्वस्थकर पनि बनाउन सकिने उनीहरूको भनाइ छ।

विशेषगरी तिहारमा मिठाई, सेलरोटी, तेलमा पकाइएका परिकार तथा अन्य चिल्लो र गुलियो खानेकुराको सेवन बढी हुने गर्छ। यस्ता खानेकुरा आवश्यकताभन्दा बढी खाँदा पाचन प्रणालीमा समस्या हुनुका साथै मधुमेह, उच्च रक्तचाप तथा मोटोपन भएका व्यक्तिको स्वास्थ्यमा थप असर पर्न सक्छ। त्यसैले चाडपर्वको समयमा पनि सन्तुलित खानपान र स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनु आवश्यक छ।

तिहारमा स्वास्थ्यको ख्याल राख्न अपनाउन सकिने केही उपयोगी सुझाव :

१. खानपानमा सचेत बनौँ

मिठाई सीमित मात्रामा खाऔँ : तिहारमा मिठाईको विशेष महत्त्व भए पनि एकैपटक धेरै नखाऔँ। आवश्यकताअनुसार सीमित मात्रामा सेवन गरौँ।

सेलरोटी र तेलमा पकाइएका परिकार कम खाऔँ : सेलरोटी तथा अन्य चिल्लो परिकारको स्वाद लिँदा पनि मात्रा र सेवनको आवृत्तिमा ध्यान दिऔँ।

पानी पर्याप्त पिऔँ : शरीरमा पानीको कमी हुन नदिन नियमित रूपमा पर्याप्त पानी पिउने गरौँ।

फलफूल र सागसब्जी बढाऔँ : पोषण सन्तुलन कायम राख्न दैनिक खानामा फलफूल, सागसब्जी र रेसादार खानेकुरा समावेश गरौँ।

खानापछि हल्का हिँडडुल गरौँ : खाना खाएपछि केही समय हल्का हिँडडुल गर्दा पाचन प्रक्रियालाई सहज बनाउन मद्दत पुग्छ।

२. स्वस्थ जीवनशैली अपनाऔँ

नियमित शारीरिक गतिविधि गरौँ : चाडपर्वको व्यस्तताबीच पनि दैनिक कम्तीमा ३० मिनेट हिँड्ने वा हल्का व्यायाम गर्ने समय निकालौँ।

मोबाइलको प्रयोग सीमित गरौँ : राति अबेरसम्म मोबाइल चलाउने बानीले निद्रामा असर पार्न सक्छ। त्यसैले सुत्नुअघि मोबाइलको प्रयोग कम गरौँ।

पर्याप्त निद्रा लिऔँ : शरीरलाई आराम दिन र स्वास्थ्य सन्तुलित राख्न पर्याप्त निद्रा आवश्यक हुन्छ।

मादक पदार्थबाट टाढा रहौँ : सकेसम्म मादक पदार्थको सेवन नगरौँ। यसको सेवनले स्वास्थ्यमा विभिन्न नकारात्मक असर पार्न सक्छ।

३. विशेष स्वास्थ्य अवस्था भएकाले थप सावधानी अपनाऔँ

मधुमेह, उच्च रक्तचाप, मुटुरोग तथा मिर्गौलासम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिले चाडपर्वमा खानपानमा थप सावधानी अपनाउनुपर्छ। चिकित्सकले दिएको औषधि नियमित सेवन गर्ने, खानपानसम्बन्धी निर्देशन पालना गर्ने र स्वास्थ्यमा असहजता देखिएमा चिकित्सकसँग परामर्श लिनुपर्छ।

तिहार उल्लास, खुसी र पारिवारिक भेटघाटको पर्व हो। चाडपर्वको रमाइलोसँगै आफ्नो र परिवारका सदस्यको स्वास्थ्यलाई पनि प्राथमिकता दिन आवश्यक छ। खानपानमा सन्तुलन, नियमित शारीरिक गतिविधि र पर्याप्त आरामलाई ध्यान दिन सके तिहारको खुसीसँगै स्वास्थ्य पनि कायम राख्न सकिन्छ।